बाहुनहरु मगन्ते हुन- अरुण बराल सभार: बाहुनबाद पुस्तकबाट

Janga Pacemaker

बाहुनहरु मगन्ते हुन अरुण बराल सभार: बाहुनबाद पुस्तकबाट बाहुनहरु
मागिखाने र ठगी खाने जात हो भन्दा धेरैलाई पत्यार नलाग्ला | तर, बाहुनले
आँफै काम गरी खान थालएको ५\७ दशक भन्दा बढी भाएको छैन |
हाम्रा हजुर बुवाको पाला सम्म बाहुनले हलो जोत्दैन थे | कृषि पर्धान
देशमा बाहुनले हलो समाउनै हुँदैनथ्यो भनेपछी आँफै कल्पना गर्नुस्,
बाहुनले के गरेर पेट पाल्थ्यो होला? यसका लागि बाहुनाले या त अरु ( जनजाती) लाई हली राखेर खेती गर्थ्यो, या त अन्य उपायबाट आर्जन
गर्थ्यो | बाहुनको अन्य पेशा भनेको पुरेत्याइ मात्रै थियो | कर्मचारी या
मास्टरी पेशामा बाहुन धेरै पछी मात्रैबाट लागेका हुन | राणाहरुले
नेपालमा बिद्यालय नखोलेको र बाहिरफेर गाएर बाहुनले अरुले छोएको खान
नहुने भएका कारण नेपालका बाहुन धेरै पछीबाट मात्रै
निजामती तथा शिक्षण क्षेत्रमा पर्बेश गरेका हुन | त्यो भन्दा अघी सम्म बाहुनले श्रम गरेर खान्दैनथ्यो | श्रम नगरे पछी बाहुनको बाच्ने आधार
भनेकै अरुको श्रम शोषण थियो |

स्वर्ग र नर्कको आश र त्रास देखाएर
अर्काको संम्पतिमा लुट मच्चाउनु र
टपरा सोहर्नु बाहुनको प्रमुख शोषकिय
आधार हो | एउटा गरीब जनजातीको
घरले खेताला वा बनीबुतो गर्छ तर गरीब
बाहुनले पती पढेर वा स्वर्गको झुटो कहाँ' बेचेर पेट पाल्छ भने बाहुनको बाच्ने आधार श्रम होइन, भ्रम हो| मिहिनेत होइन शोषण हो | बिधा-आश्रमपछी बाहुनाले ५० बर्षको उमेरमा गृह आश्रममा जिबन
बिताउँछन त भनियो, तीन पुषताअघिको बाहुनको गृह-आश्रममा जनजातिलाई
खेताला लागाएर खेती गरिन्थ्यो | बाहुनिहरु सामान्यत: घाँस दाउरा र
पानी लगाएर खेती गरेने गरिन्थ्यो | बाहुनिहरु सामान्यत: घाँस-दाउरा र
पानी पढेँरो गर्थे भने घरको मुली (बाहुन) टपरा सोहर्नमा ब्यस्त हुन्थे |
छोराहरुलाई पढ्न र बनारस धपाइएको हुन्थ्यो, छोरीहरुलाई बालबिबाह गरेर डाँडा काटाइएको हुन्थ्यो र कलिला बुहारी लाई घर दास बनाइेको हुन्थ्यो |
हाम्रै बाजेको पालासम्मका बाहुनहरुले गृह आश्रम यही हो | यस्तो आश्रम
अर्काको श्रममा निर्भर थियो | खेताला र बुहारी हरु
बाहुनको परिवारका नोकर सरह हुन्थे र तिनैको श्रममा बाहुनबाद टिक्थ्यो |
यो शोषण र परनिर्भर्ता अहिलेसम्म पनि 'बाहुन' हरुले त्यसबेला सम्मा थगेरै
जिबिको पर्जन गर्दै आएका थिए | जुन बाहुनलाई उपाध्यायबाट खसालिर जैशी वा खत्री(क्षेत्री) बनाइन्थ्यो, उस्ले ठग्ने (यज्ञायमान गर्ने)
अधिकार गुमाउँथ्यो र अन्य जनजाती जस्तै आत्मनिर्भर बन्नका लागि श्रममा प्रत्यक्ष सहभागिता जनाउदथ्यो |

बाहुनको अर्को आर्थिक बिशेषता हो- माग्नेबाद | बाहुन, मागिखाने जात
हो बाहुनले मागिखाने सिद्दान्त नै प्रतिपादन गरेको छ् मनिस जन्मेको ९/१०
दिनदेखी नै उसको माग्ने सिलसिला प्रारम्भ हुन्छ र मान्छे मरेपछी पनि 'श्राद' गर्ने नाममा यो मगन्ते क्रम अनन्त सम्म चलिरहन्छ |
शिसुहरुको न्वारान गर्दा बाहुनलाई पोस्नु पर्छ,
बर्तबन्धका नाममा बाहुनलाई द्रब्य, पैसा, चामल र गाई दिनु पर्छ (जुन
ब्रतबन्धको केही अर्थ छैन ) विवाहअंा बाहुन्लाई नै खर्च गर्नुपर्छ,
मरेपछी कृया गर्दा बाहुनलाई पोस्नु पर्छ | मरेको बर्षदिनमा बाहुनलाई
लुगाफाटो, फर्निचर,भाडाकुडा र गाई दिनुपर्छ | त्यस पछी प्रत्यक बर्ष श्राद गर्ने भन्दै मरेको मान्छेको नाम्मा बाहुनलाई जिबनभर पोशिराख्नु
पर्छ | जसरी बाहुन्ले आजसम्मा मागिखाने दर्शन नै बनाएको छ् |
समाजमा ठगिखानको लागि बाहुनले आजसम्म मागिखाने दर्शन नै
बनाएको छ् | जबर्जस्ती लादिएको यो मागिखाने दर्शन बाहुनको कमाइखाने
गतिओ माध्यम हो | अरु धर्म, जाती एबम सम्प्रदायमा यसरी कुनै
एक्जातिलाई सधैंभरी पोस्ने चलन हुँदैन | बाहुनले नाग टास्ने नाममा माग्छ, डोरा बाँध्ने नाममा माग्छ र कुस (घाँस) दैलोमा सिरिने नाममा माग्छ |
बाहुन आफुलाई सबै भन्दा उच्च र सभ्य जाती ठान्छ, तर अन्य
जातिको दैलोदैलोमा पैसा र चामल माग्दै हिड्छ |ग्रिहश्रम
सकिएपछी बान्प्रस्था र सन्यास आश्रममा त बाहुनको जुनएे अरुसित मागेरै
बित्छ | हामी गाँु टोल वा शहरमा जती पनि माग्ने भेट्छौ-तिनिहरुले 'जय
श्रिराम, राधेकृष्ण , जय सम्भो |' आदी भनिरहेका सुन्छौ | माग्नेले सधैं बाहुनको आराध्यदेबको नाम लीरहेको हुन्छन | यसको कारण के हो भने
ति देवता भनेका माग्नेहरुक देवता हुन |

माग्नेहरुको दर्शन भनेको हिन्दू
धर्म र बाहुनबाद हो | माग्नेहरुको 'जय सुम्निमा वा पारुहाङ'
भनेको हामी कहिल्यै सुन्दैनौ | भारतबाट कैयौ मगन्ते नेपाल भित्रिरहेको छन |
यो सबै बाहुनबादको कचेर्ा हुन | बाहुनहरुले आफ्नो
शास्त्रमा माग्नेलाई दान नदिँदा मान्छेले दु:ख पाउनु पर्छ भन्ने चेतावनी दिएर माग्ने दर्शनलाई सत्तारुढ बनाएका छन | आत्मनिर्भर
नबन्ने र अरुसँग मागेर काने संस्कारकै कारण भारत र नेपाल जस्ता देश
'माग्नेको देश' को रुपमा चिनिन्छन | हाम्रो नेता बिदेशिसित मागेर खान्छन
| मगन्ते चरित्र यती बेला हाम्रो राष्ट्रिय चरित्र बनेको छ् |
यो बाहुनबादी आर्थशास्त्रकै परिणति हो | यही कारणले बाहुनलाई 'लोभी र
असन्तुस्ट जात' पनि भनिन्छ | बाहुनको काम माग्ने र अन्य जातिको काम दिने भन्ने बाहुनको शास्त्रमा उल्लेख गरियको छ् | दान्पात्र (बाहुन) लाई
मात्रा दिनुपर्छ, अपात्र (गैरबाहुन) लाई दीन हुँदैन भनेर
बाहुनको शास्त्रमा लेखिएको छ् | बाहुनको आर्थिक चरित्र पुरोहितबादी एबं
श्रमबिहिन शोषनको आधारमा टिक्दै आएको छ् | पर्निर्भर्ताबाद र
मगन्तेबाद बाहुनबादको आर्थिक बिशेषता बन्दै आएको छ् | दुई
पुषताअघिसम्म बाहुनको परिवारमा शोषन र ठगिमा टिकेको थियो| यो दुई पुषतायता देखी भने बाहुन श्रममा प्रत्यक्ष सभागी हुन वाध्य हुँदै छ्न | तर,
ठगी खाने र मागिखाने बाहुनलाई शरम गरिखाने नल्याए सम्म
बाहुनबादी शोषन मुलक आर्थिक संरचना ध्वस्त हुँदैन|
कर्मकान्डका नाममा गरीब जनतामा ऋन बोकाउने रबाहुनलाई पोसे गलत
संस्कारबाट जनतालाई मुक्त नपारे सम्म 'बाहुनबाद' आर्थिक
उत्पिड्नको मह्त्व पूर्ण आधार बनी रहेको छ् | कर्मकान्डको नाममा बाहुनाले गर्ने शोषनबाट मुक्त हुनकै लागि अधिकांश
नेपालीले क्रिस्चियन, किराँत धर्म वा बौंद्ध धर्म को स
हारा लिना थालएका हुन | यधपी, अन्य धर्मभित्र पनि यस्ता नकारात्मक
पक्ष चाँही नभएका होइनन | जे होस्, बहुनबादी अर्थशास्त्रको मुल आशय
भनेको स्वर्गको आशा र नर्कको भय देखाएर जनता माथि आर्थिक शोषन
गर्नु हो, एउटा निश्चित्(बाहुन) जात्रिलाई श्रम नगरि ठगेर खाने अवसर प्रदान गर्नु हो