लिम्बुवान आन्दोलनले सफलताको शिखर चुमिरहेको समयमा लिम्बुवानप्रती सबैको ध्यान केन्द्रीत हुनु स्वभाबिक पनि हो

Muskan Manglak Limbu

लिम्बुवान आन्दोलनले सफलताको शिखर चुमिरहेको समयमा लिम्बुवानप्रती सबैको ध्यान केन्द्रीत हुनु स्वभाबिक पनि हो | तसर्थ सकारात्मक नकारात्मक टिप्पणी भैरहेका छन् | यसलाई अन्यथा लिनु पनि हुदैन |बिशेष गरी लिम्बुवान बाहिरका मित्रहरु लिम्बुवानबारे अनभिज्ञ हुनुहुन्छ झट्ट सुन्दा लिम्बु जातिको पछाडी झुण्ड्याईएको वान भनेर मात्र बुज्नुहुन्छ र बिरोध गर्नुहुन्छ | हुनत कुराको जरासम्म गएर आफ्नो प्रतिक्रिया राख्ने हाम्रो बानि पनि हुदैन हामी झट्ट सुन्दा वा देख्दा जहाँ जे देखिन्छ र सुनिन्छ त्यसलाई झट्ट प्रतिक्रिया दिने चलन छ |
लिम्बुवान्सम्बंधी १,२ कुरा प्रस्तुत गर्न मन लाग्यो | जसमा लिम्बुवान राज्यको माग कतिसम्म जायज हो भन्ने केहि तथ्यहरु ........

१,"लिम्बु" भन्ने पदावाली आफैमा ऐतिहासिक हो किन त भन्दा लिम्बु उत्पति हुनु अघि अर्थात् लिम्बुवान हुनु अघि तत्कालिन भूमिमा राज्य गर्ने राजा ,महाराजाहरु वा तत्कालिन सासकहरु अत्यन्तै क्रुर र निरंकुस भएका कारण तिनीहरुको बिरुद्धमा युद्ध गरि परात्स्त गरेर बिजय प्राप्त गर्ने समूह नै लिम्बु हो |

२,"लिम्बु" भन्ने पदावली कसरी रहन गयो त भन्ने प्रश्न यहाँ खडा हुन् सक्तछ | किन त भन्दा माथि न. १ मा भनिएको युद्ध लड्दा प्रयोग गरिएको हतियारको नाम लिम्बु भाषाबाट "ली " (धनु ),आबु आङ ( प्रहर गरेर ) विजय प्राप्त गरेको हुनाले यो बिजय प्राप्त गर्ने समुह "लिम्बु" हो भनि सम्बोधन गरिएको हो |

३",लिम्बुवान "भन्ने पदावली कसरी रहन गयो त भन्दा , माथि न.१,र २ मा भनिए झैँ' ली आबुआङ ' जितेको भुमि भएकोले वा लिम्बु समुहले जितेको भुमि भएकोले त्यो भूमिको नाम लिम्बुवान भनियो |

४, अब नेपाल एकिरणको समयमा , नेपाल एकीकरण हुन् अघि पृथ्बी नारायण शाहको लिम्बुवानमा १७ औ पटक आक्रमण गर्दा पनि हार व्यहोरेपछी लिम्बुवान स्वायत रहने सर्तमा नेपालमा समाहित भएको भुमि लिम्बुवान भुमि हो |

५,लिम्बुवान स्वायत रहने सर्तको सम्झौता ताम्रपत्र अझै जिबित छ जसको दोस्रो सम्झौता नभई महेन्द्रले भूमिसुधार भनि षड्यन्त्रपुर्बक बिनासर्त लिम्बुवान स्वायत अपहरण गरेका हुन् |कुनै पनि पहिलो सम्झौतालाई दोस्रो सम्झौताले तोड्नु पर्दछ तर त्यो नभई बिनासर्त अपहरण गर्ने काम भएको छ |

६,लिम्बुवानमा जति पनि गाउ, ठाउ, खोला, नाला आदी इत्यादीको सबै नामाकरण लिम्बु भाषामा राखिएका छन् जसले नेपाल एकीकरणभन्दा पुरानो ऐतिहासिकतालाई पुष्टि गर्छ |

७.लिम्बु भाषा, लिपि, सस्कृति, धर्म जस्ता पहिचान जनितता लिम्बुवानमा ऐतिहासिक भएको कारण नेपाल संघिय संरचनामा जादा विस्वव्यापी अपनानाइने पहिचानको आधारमा लिम्बुवान राज्य हुनु पर्दछ भन्ने हो |

८,यहाँ धेरै सुन्न र देख्न पाइने लिम्बुवानको मुद्धा मावोबादीले उठान गरेको भनिन्छ तर त्यो नभई विभिन्न काल खण्डमा उठान हुदै आएका कुरा हुन् तर मावोबादी युद्ध कालमा पनि उठान नभको भने होइन |

९,संबिधान सभा निर्बाचन पश्चात पनि राज्यको पुनर्संरचना तथा राज्यशक्तिको बाँडफाँट समितिले न . १ मा र बिज्ञ समुह आयोगले पनि न १ मा लिम्बुवान राज्य को नाम भएको प्रतिबेदन दिएको महत्वपूर्ण आधार हो |

१०, अहिले लिम्बुवानमा लिम्बुहरु मात्र छैनन् | लिम्बुवान ऐतिहासिक पृष्ठभूमि र पहिचानको आत्मसम्मानको लागी नामाकरण हो | लिम्बुवानमा समाज बिकासको नियम अनुसार बसाइ सरि आएका र पहिलेदेखि नै थात थलो खुलेकाहरुप्रती पनि उप स्वायत , बिशेष स्वायत वा क्षेत्रीय स्वायतले सम्बोधन गरिने नै छ अर्को कुरा लिम्बुवान नेतृत्वले सधै पहिलो प्राथमिकतामा राखेको नारा संघियता , गणतन्त्र र धर्म निरपेक्षत , समाबेशी र समानुपातिकले अन्य लिम्बुवानबासी सबैलाई सम्बोधन गर्दछ |

११,लिम्बुवानी आन्दोलनलाइ हाँक्ने मंच सम्बद्व सघिय राज्य परिषद संघिय सह-अस्तित्व तथा संघिय सामुदायिक समाजबाद आफ्नो मार्ग निर्देशन भएकोले यसले आफु बराबर अरुलाई पनि ठान्नु पर्दछ भन्छ वा म मात्र केहि होइन उ पनि केहि हो अर्थात् एकले अर्काको अस्तित्वलाई सधै समान रुपमा हेर्नु पर्दछ वा स्वीकार्नु पर्दछ भन्छ |

१२,लिम्बुवान लिम्बुहरुको मात्र नभई लिम्बुवानबासीहरुको हो |

१३, लिम्बुवानले सधै भन्ने गरेको प्रमुख नारा लिम्बुवान हाम्रो घर , नेपाल हाम्रो देश, सदा सदा कालसम्म नेपालमा रहने लिम्बुवान हुनेछ |

१४,,संघियता अन्तर्गत लिम्बुवान हुदा टुक्रेर जान्छ भन्ने कुरा भ्रामक प्रचारबाजी मात्र हुन् | किनकी नेपाल सुरक्ष अन्तर्गत नेपाली सेना , अन्तर्राष्ट्रिय कुटनीतिक मामला , मुद्रा निष्काशन जस्ता अखण्ड नेपाल हुने महत्वपूर्ण अधिकार सिंगो संघमा वा केन्द्रीय सरकारमा निहित हुदा टुक्रेर जाने कुरै भएन |